Linux: Instalacja Ubuntu na zewnętrznym SSD z obrazu ISO (Rufus)

Używam Windows, ponieważ SolidWorks i PSCAD są dostępne wyłącznie dla tego systemu. Są to dla mnie narzędzia podstawowe.

Linux może być integrowany w środowisku Windows w różnym stopniu – od warstwy narzędziowej po pełną niezależność systemową.

Może działać jako:

• warstwa narzędziowa (MSYS2)
• podsystem (WSL)
• maszyna wirtualna
• system uruchamiany natywnie z wydzielonej partycji lub osobnego nośnika (dysk SSD, dysk HDD lub nawet pendrive).

Ostatni wariant oznacza pełny, autonomiczny system operacyjny. Działa bez ingerencji w hosta. Można eksperymentować bez ryzyka uszkodzenia systemu głównego.

W tym rozwiązaniu można np. budować własne sterowniki, modyfikować jądro, cross-kompilować je np. dla ARM64.

W przykładzie używam Ubuntu, ale opisana procedura dotyczy dowolnego obrazu instalacyjnego systemu Linux w formacie ISO.

---

Instalacja Ubuntu na zewnętrznym SSD (ISO + Rufus)

Poniżej opis instalacji bez modyfikacji systemu hosta.

1. Pobranie obrazu ISO

Pobieramy obraz Ubuntu Desktop:

https://ubuntu.com/download/desktop

Rekomendowana wersja: LTS (Long Term Support).

LTS oznacza wydanie z wieloletnim wsparciem bezpieczeństwa i aktualizacji (zwykle 5 lat).

Wybieramy binaria dla architektury procesora (np. x86_64 dla typowego PC).

---

2. Uruchomienie Rufusa

Rufus to przenośne narzędzie Windows (instalacja nie jest wymagana) do tworzenia bootowalnych nośników USB z obrazu ISO.

Strona projektu: https://rufus.ie/

---

3. Utworzenie pendrive instalacyjnego

W Rufusie:

• wybieramy pobrany plik ISO,
• schemat partycji: GPT (dla UEFI),
• system plików: FAT32,
• tryb zapisu: ISO (domyślny).

Tworzymy bootowalny pendrive instalacyjny.

---

4. Uruchomienie instalatora

Restartujemy komputer i wchodzimy do:

• BIOS / UEFI,
• Boot Menu.

Wybieramy pendrive jako urządzenie startowe.

Uruchamiamy instalator Ubuntu.

---

5. Instalacja na zewnętrznym SSD

Najważniejszy etap.

Podczas instalacji:

• jako dysk docelowy wybieramy zewnętrzny SSD,
• bootloader instalujemy również na tym SSD,
• nie modyfikujemy dysku systemowego.

Efekt:

• Podłączony SSD → uruchamia się Linux\
• Odłączony SSD → uruchamia się system główny

Brak ingerencji w środowisko hosta.

W trybie ręcznego partycjonowania należy upewnić się, że partycje systemowe i bootloader są instalowane wyłącznie na zewnętrznym SSD.

---

Partycja vs SSD vs pendrive

Zewnętrznym nośnikiem może być:

Partycja (współdzielony bootloader, dual boot)\

• nie wymaga podłączania zewnętrznego nośnika,\
• modyfikacja głównego dysku.

Zewnętrzny SSD\

• pełna niezależność,\
• wydajność zbliżona do dysku wewnętrznego,\
• brak ingerencji w system hosta.

Pendrive\

• ograniczona trwałość pamięci flash (liczba cykli zapisu),
• niska wydajność I/O,
• throttling przy długotrwałym obciążeniu.

Do prac developerskich i embedded najbardziej elastyczne rozwiązanie to zewnętrzny SSD.

---

Uwaga dodatkowa

Jako element workflow utrzymania Windows (backup, obrazy systemu), można w analogiczny sposób przygotować nośnik instalacyjny Windows, umożliwiający odtworzenie systemu od zera.

Pozwala to okresowo „wyczyścić” system bez utraty danych – oczywiście po wykonaniu kopii zapasowej.

---

Podsumowanie

Można łatwo zainstalować system Linux (np. Ubuntu) na zewnętrznym SSD z obrazu ISO przez Rufusa.

Pozwala to bawić się bezpiecznie Linuxem na poziomie np. sterowników czy kernela.

Podłączam SSD → startuje Linux.

Odłączam SSD → wracam do systemu głównego.

Można też okresowo odtworzyć system hosta z obrazu, przywracając go do czystego stanu.

Czysto i przyjemnie.